Eğitim
Kamusal alanlar ve öğrenmeyle şekillenen yaşam
Okul bahçelerinden eski su yapılarına
Kadıköy’ün Eğitim Mahallesi’nde İstanbul Atatürk Fen Lisesi’nin ağaçlı bahçesi, Marmara Üniversitesi’nin Göztepe Yerleşkesi, sanat atölyeleri ve Ekolojik Yaşam Merkezi farklı öğrenme ortamlarını bir araya getirir. Kurum adlarının arasında, eski Kurbağalıdere Çiftliği’nden kalan su yapıları da mahallenin daha eski geçmişine açılır.
Bu çevreyi yalnızca bir okul adresi ararken değil, Kadıköy’ün sayfiye alanlarından eğitim yerleşkelerine dönüşümünü merak ettiğinizde de keşfedebilirsiniz. Aşağıdaki fotoğraflar farklı dönemleri gösteriyor; ziyaret duraklarında kurum girişleri ile serbest açık alanlar ayrı ayrı belirtiliyor. Ziverbey yönündeki köşkler ve sanat merkezi, geziyi cadde boyunca sürdürme imkânı veriyor.
ÇEVREYİ TANIYIN
Eğitim nerede?
Eğitim Mahallesi, Kadıköy’ün iç kesiminde Ziverbey ve Kuyubaşı çevresiyle bağlantılıdır. Ekolojik Yaşam Merkezi Hakkı Bey Sokak’tadır. Afet Eğitim ve Bilinçlendirme Parkı ise burada değil, Kozyatağı Mahallesi’ndedir.
Bir duraktan başlayın
- 1Marmara Üniversitesi Göztepe YerleşkesiBölüm, etkinlik ve giriş koşullarına göre
- 2İstanbul Atatürk Fen LisesiSokaktan dış görünüm; okul ziyareti randevuyla
- 3Müjdat Gezen Sanat MerkeziYakın çevrede
- 4Ekolojik Yaşam Merkezi ve Kemal Sunal Parkıİlgili programın yaş ve kayıt koşullarına göre
Mahalle sınırı ve yakınlıklarına göre sıralanan duraklar. Yol tarifi için durak tablosundaki harita bağlantılarını kullanın.
Küçük nokta gerçek konumu, bağlantı çizgisi o yere ait numarayı gösterir. Ölçek çubuğu kuş uçuşu mesafeyi belirtir.
Kurbağalıdere Çiftliği ve Şehzade Murad’ın çevresi
Bugünkü eğitim alanlarının arkasında geniş bir çiftlik ve köşk geçmişi var. Emre Muşazlıoğlu’nun tarih araştırması, 1865’te Şehzade Murad için yapılan köşkü ve çevresindeki su düzenini anlatıyor. Kuyubaşı adının bu çevredeki kuyuyla ilişkilendirilmesi de aynı anlatının bir parçası. Bu adlar, bugünün yoğun yapıları arasında görünmezleşen bir araziyi hatırlatıyor.
Galerideki yaklaşık 1869 tarihli Abdullah Frères portresi, bu hikâyedeki kişiyi tanıtır. Fotoğrafın Kadıköy’de çekildiğine dair kayıt bulunmadığından bir mahalle manzarası olarak sunulmuyor. Eski köşkün bulunduğu geniş çevreyi anlamak için portreyi, okul bahçesi ve su terazisi görüntüleriyle birlikte okuyabilirsiniz. Bir kurumun bugünkü adı ile arazisinin daha eski hikâyesi böylece aynı sayfada buluşuyor.
Göztepe su terazisi ne işe yarıyordu?
Su terazileri, eski su sistemlerinde basıncı denetlemek ve suyun dağıtılmasına yardımcı olmak için yapılırdı. Mimar Elifnur Dayıcı’nın 2019 tarihli saha ve arşiv araştırması, buradaki örneği Eğitim Mahallesi’ndeki Göztepe Yerleşkesi içinde kaydediyor. Yaklaşık altı metre yüksekliğindeki, taş ve tuğla sıralarıyla örülmüş yapı; depo ve hamamla birlikte eski köşk çevresinin su düzenine ait.
Araştırmanın aktardığı koruma kayıtlarında 1954 tescili ve 2012 tarihli birinci grup eser kararı bulunuyor. Bunlar inşa tarihleri değil. Fotoğrafta kuleye benzeyen yapı, suyun hareketini düzenliyor. Bu işlevi bilmek, biçiminin süsleme amacıyla seçilmediğini anlamayı kolaylaştırıyor. Yerleşke içindeki erişim koşullarına göre görülebilen bu mirası, Acıbadem’deki su terazisi ile karşılaştırarak eski Kadıköy altyapısını daha geniş ölçekte düşünebilirsiniz.
Öğretmen yetiştirme tarihinin Göztepe ayağı
Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, kurumsal köklerini 1848’de açılan Dârülmuallimîn-i Rüşdî’ye dayandırıyor. Bu tarih bugünkü kampüs binalarının yapım yılı değildir. Kurumun tarihçesinde 1946–1947’de Atatürk Eğitim Enstitüsü, 1980’de Atatürk Yüksek Öğretmen Okulu ve 1982’de Marmara Üniversitesi bünyesinde Atatürk Eğitim Fakültesi adları birbirini izliyor.
Farklı kuşakların burada öğretmenlik eğitimi alması, Eğitim Mahallesi’ni yalnız okul binalarının sıralandığı bir yer olmaktan çıkarıyor. Eylül 2021 fotoğrafındaki Atatürk anıtı ile ağaçlı kampüs alanı bu kurumsal hafızanın görünür parçaları. Bir mezun buluşması, sınav veya akademik görüşme için geldiğinizde fakülte, bölüm ve bina adını birlikte kullanın. Marmara Üniversitesi’nin farklı ilçelerdeki yerleşkeleri arasında yalnız üniversite adıyla yön seçmek yetersiz kalabilir.
İstanbul Atatürk Fen Lisesi’nin ve Arazisinin Tarihi
İstanbul Atatürk Fen Lisesi’nin kendi tarihçesi kuruluşunu 1982’ye, ilk mezunlarını 1985’e tarihlendiriyor. Okulun stratejik planı ise 1964’te inşa edilen eğitim yapılarının 1964–1979 arasında Atatürk Eğitim Enstitüsü tarafından kullanıldığını, bir bölümünün 1982’de ortaöğretime ayrıldığını anlatıyor. Böylece eski çiftlik arazisi, öğretmen okulu ve fen lisesi aynı çevrenin farklı dönemlerini oluşturuyor.
Aralık 2005 arşiv kaydındaki ağaçlı yol ile Kasım 2024 kapı görüntüleri, bu geniş okul bahçesini farklı açılardan gösteriyor. Okulun resmî adresi Eğitim Mahallesi, Sarayönü Caddesi No: 1. Öğrenci veya veli ziyareti için okulun randevu kanalını kullanabilirsiniz. Mahalle gezisi yapanlar ise girişin sokakla ilişkisini dışarıdan görebilir; öğrencilerin kullandığı bahçeyi serbest gezi alanı olarak planlamamak gerekir.
Kampüste bir sergiyle karşılaşmak
Göztepe Yerleşkesi’nin sanat üretimi, yalnız dersliklerle sınırlı kalmıyor. Atatürk Eğitim Fakültesi’nin Resim-İş Eğitimi programı için yayımladığı 2026 mezuniyet sergisi duyurusu; resim, heykel, seramik, baskı, grafik, fotoğraf ve tekstil atölyelerinden öğrenci çalışmalarını bir araya getiriyor. Sergi yeri Koridor Sanat Galerisi; duyurudaki tarih aralığı 24 Haziran–25 Eylül 2026.
Bu tür bir etkinlik, ilk kez gelen ziyaretçiye kampüsün öğrenme ve üretim hayatını somut olarak görme fırsatı verir. Tarihler her sergide değişeceği için gezinizden önce fakültenin etkinlik duyurusunu ve giriş bilgisini kontrol edin. Aynı gün sahne sanatlarına da yer ayırmak isterseniz Ziverbey’deki Müjdat Gezen Sanat Merkezi çevresi ayrı bir durak olabilir. İki kurumun etkinlik ve kayıt düzenleri birbirinden bağımsızdır.
Caddeye açılan Beyaz Köşk ve Ziverbey
Eğitim’in batı çevresinden Fahrettin Kerim Gökay Caddesi’ne çıktığınızda Ziverbey’in köşk dokusuyla karşılaşırsınız. Beyaz Köşk, Esvapçı İlyas Bey Köşkü ve Razi Trak Köşkü adlarıyla da anılır. Nilay Örnek’in bina araştırmasındaki aile ve mahalle anlatıları, köşkün büyük bahçesinin bir bölümünde 1980’lerin sonunda Beyaz Köşk sitesinin oluştuğunu aktarıyor.
Mart 2026 fotoğrafında ahşap görünümlü cephe, geniş saçaklar ve arkadaki yüksek bloklar birlikte seçiliyor. Bu karşılaşma, aynı sokakta değişen yapı ölçeklerini görmenin iyi bir yolu. Köşk Ziverbey’in Zühtüpaşa tarafındadır; galeride Eğitim’in yakın çevresi olarak yer alır. Cadde üzerinden dış cepheye bakarak Ziverbey rehberindeki sanat merkezi ve Sanat Parkı duraklarına devam edebilirsiniz. Köşkün özel bahçesi için kamusal ziyaret vaadi verilmiyor.
Ekolojik Yaşam Merkezi’nde uygulayarak öğrenmek
Hakkı Bey Sokak’taki Ekolojik Yaşam Merkezi, mahalledeki öğrenme hayatına başka bir ölçek katıyor. Bahçecilik, kompost ve atıksız yaşam gibi konular gündelik alışkanlıklarla ilişkilendiriliyor. Merkezin saman ve toprakla kurulan eğitim yapısı da bu yaklaşımın bir parçası; ziyaretçi yalnız anlatılan konuyu değil, kullanılan malzemeyi de görebiliyor.
Hidayet Demet Özdamar’ın 2024’te merkezde verdiği permakültür eğitimi üzerine söyleşisi, küçük bir balkonda bile ışık ve rüzgârı dikkate alarak üretim düşünülebileceğini anlatıyor. Bu, doğa eğitimini büyük bir bahçe sahibi olma koşulundan çıkaran yararlı bir başlangıç. Çocuklarla veya yetişkin grubuyla geliyorsanız önce uygun atölyeyi seçin. Merkezin rehberi, yapı hikâyesini ve katılım bağlantılarını bir araya getiriyor.
Park molası, mahalle sokakları ve dönüş yolu
Kemal Sunal Parkı ile Ekolojik Yaşam Merkezi aynı yakın çevrede yer alıyor. Programlı bir atölyeye açık hava molası eklemek için uzak bir ikinci hedef seçmeniz gerekmiyor. Buradaki parkı, Göztepe’deki Kemal Sunal Müzesi ile ayırmak önemli; benzer isimler farklı adreslere götürüyor.
Daha içerideki İhsaniye Camii ve konut sokakları mahalledeki gündelik hareketin diğer odakları. Eğitimi bir sergi veya atölye için ziyaret ediyorsanız dönüşü başlangıçta seçtiğiniz kurumun çıkışından planlayın. Kampüs yönünden, Hakkı Bey Sokak’tan ve Ziverbey Caddesi’nden aynı durağa yürümek farklı mesafeler doğurur. Cadde gezisini uzatmak isteyenler Kızıltoprak ya da Söğütlüçeşme yönlerinden birini seçebilir.
İLK ZİYARET
Eğitim Çevresinde Gezilecek Yerler
Marmara Üniversitesi Göztepe Yerleşkesi
Öğretmen okulu hafızası, kampüs ve programa bağlı sergiler.
Yeri keşfet ↗
Müjdat Gezen Sanat Merkezi
Ziverbey’in Zühtüpaşa tarafında sahne sanatı ve köşk cephesi.
Yeri keşfet ↗| Yer | Neden uğramalı? | Ziyaret planı |
|---|---|---|
1 Marmara Üniversitesi Göztepe YerleşkesiEğitim, Kadıköy | Öğretmen okulu hafızası, kampüs ve programa bağlı sergiler. | Bölüm, etkinlik ve giriş koşullarına göre |
2 İstanbul Atatürk Fen LisesiEğitim, Kadıköy | Ağaçlı eğitim yerleşkesinin ve fen lisesinin hikâyesi. | Sokaktan dış görünüm; okul ziyareti randevuyla |
3 Müjdat Gezen Sanat MerkeziYakın çevrede · Fahrettin Kerim Gökay Caddesi 48/1, Ziverbey, Kadıköy | Ziverbey’in Zühtüpaşa tarafında sahne sanatı ve köşk cephesi. | Dış cephe veya kurumun programına göre |
4 Ekolojik Yaşam Merkezi ve Kemal Sunal ParkıKemal Sunal Parkı, Eğitim Mahallesi, Hakkı Bey Sokak No: 8/1 | Park içindeki saman ve toprak yapıyı görmek; kayıtlı ekoloji atölyelerinden birine katılmak. | İlgili programın yaş ve kayıt koşullarına göre |
Geziyi nasıl birleştirebilirsiniz?
Bir sergi veya okul ziyareti için Göztepe Yerleşkesi–Sarayönü Caddesi çevresinden başlayın. Kampüs ve lise adresini ayrı hedefler olarak kullanın. Atölye odaklı bir gün içinse Hakkı Bey Sokak’taki Ekolojik Yaşam Merkezi’ni başlangıç seçip park molasını yanına ekleyin.
Cadde üzerinde devam etmek isteyenler Beyaz Köşk, Müjdat Gezen Sanat Merkezi ve Sanat Parkı çevresine geçebilir. Bu ikinci bölüm Ziverbey’in Zühtüpaşa tarafına uzanır. Dönüş için Fahrettin Kerim Gökay Caddesi’ndeki duraklarla Söğütlüçeşme bağlantısını son bulunduğunuz noktadan karşılaştırın.
Eğitim için Ulaşım Bilgileri
- Metro
- M4 Acıbadem, Ünalan veya Göztepe seçeneklerini gideceğiniz kurumun tam adresiyle karşılaştırın. Göztepe metro istasyonu ile Marmara Üniversitesi Göztepe Yerleşkesi aynı nokta değildir; son yaya veya otobüs bağlantısını yolculuğa ekleyin.
- Marmaray ve vapur
- Söğütlüçeşme Marmaray’dan mahalle yönüne otobüs veya uygun yürüyüş bağlantısını değerlendirin. Kadıköy iskelesinden Ziverbey yönüne karayoluyla devam edilebilir.
- Metrobüs
- Söğütlüçeşme veya Fikirtepe metrobüs duraklarından hedefinize kalan yaya ve otobüs bağlantısını karşılaştırın. D-100 geçişlerinde yalnız yaya bağlantılarını kullanın.
- Otobüs ve minibüs
- İETT’de Marmara Üniversitesi, İstanbul Atatürk Fen Lisesi veya Ziverbey çevresindeki durakları hedefinize göre arayın. Lise Sarayönü Caddesi No: 1’de, Ekolojik Yaşam Merkezi Hakkı Bey Sokak No: 8/1’dedir. Minibüste Ziverbey–Kuyubaşı yönünü ve en uygun iniş noktasını binmeden önce sorun.
- Havalimanları ve özel araç
- Sabiha Gökçen’den M4 ile başlayıp hedefinize uygun son bağlantıyı seçebilirsiniz. İstanbul Havalimanı’ndan servis kullanacaksanız güncel varış durağına göre devam yolunu belirleyin. Taksi veya özel araç için tam sokak ve bina adresini kullanın; navigasyondaki semt merkezini giriş kapısı olarak kabul etmeyin.
Visiting Eğitim? A short guide in English
Eğitim is a Kadıköy neighbourhood shaped by schools, university grounds and practical learning. The old Kurbağalıdere estate left a historic water tower within today’s Göztepe campus. Istanbul Atatürk Science High School is on Sarayönü Street; Marmara University has several campuses, so check your department and building. University exhibitions require checking the announced venue and access arrangements. The Ecology Centre on Hakkı Bey Street offers workshops in a different setting, beside Kemal Sunal Park. For a longer walk, continue towards the mansions and performing-arts venues of Ziverbey. The White Mansion and Müjdat Gezen Arts Centre shown here are on the nearby Zühtüpaşa side.
