Selamiçeşme
Tarihî çeşmenin adını yaşatan cadde ve park çevresi
Çeşmeden parka uzanan bir Selamiçeşme gezisi
Selamiçeşme’yi tanımak için Bağdat Caddesi üzerindeki tarihî su yapısını ve demiryolunun iç tarafındaki Özgürlük Parkı’nı birlikte gezebilirsiniz. Cadde kenarındaki mermer çeşme eski yolculukları, parkın yürüyüş yolları ve açık hava sahnesi ise bugünün buluşmalarını anlatır.
İlk gelişinizde çeşmeyi yakından inceleyip parkta dinlenebilirsiniz. Çocuklarla oyun ve kitap molası, bir konser akşamı veya tarihî su yapılarını izleyen bir yürüyüş için aynı semtten farklı rotalar çıkar. Aşağıdaki numaralı duraklar, çeşme ile parkı haritada ayrı ayrı bulmanızı sağlar.
ÇEVREYİ TANIYIN
Selamiçeşme nerede?
Selamiçeşme, Kadıköy’de Bağdat Caddesi’nin Feneryolu–Göztepe çevresinde kullanılan semt adıdır. Çeşme cadde kenarında; Özgürlük Parkı demiryolunun iç tarafındadır. Haritadaki idari mahalle alanları semtin kesin sınırı değildir.
Bir duraktan başlayın
- 1Tarihî Selami ÇeşmeKaldırımdan inceleme
- 2Selamiçeşme Özgürlük ParkıPark gezisi
- 3Selamiçeşme Camii çevresiYakın çevrede
- 4İstanbul Oyuncak MüzesiYakın çevrede
Arka planda Feneryolu, Göztepe mahallelerinin idari sınırları gösteriliyor. Gezi alanını numaralı duraklardan takip edebilirsiniz. Yol tarifi için durak tablosundaki harita bağlantılarını kullanın.
Küçük nokta gerçek konumu, bağlantı çizgisi o yere ait numarayı gösterir. Ölçek çubuğu kuş uçuşu mesafeyi belirtir.
Selamiçeşme adı nereden geliyor?
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın İstanbul çeşmeleri incelemesi, Selami Çeşme adını yolcuların karşılandığı ve uğurlandığı bir durakla ilişkilendirir. Bu anlatıda çeşme, bir mahallenin su ihtiyacını karşılamanın yanında yol üzerindeki buluşmaya da hizmet eder. Semt adını duyduğunuzda yalnız parkı düşünmek, bu eski yol katmanını gözden kaçırabilir.
Mart 2025 fotoğrafında çeşme, arkasındaki işletmenin önünde görülen mermer bir cephedir. Tepesindeki tuğra, yeşil zeminli yazı alanları ve musluk çevresi onu kaldırımdaki diğer öğelerden ayırır. Geniş açı ile yakın görünümü birlikte incelemek, küçük bir yapının yoğun cadde hayatı içinde nasıl fark edilebildiğini gösterir.
Şuhi Kadın’dan II. Mahmud onarımına
İBB’nin restorasyon çalışmasını aktaran belediye haberinde, Şuhi Kadın’ın 1800’de önceki bir çeşmenin yerine bu yapıyı yaptırdığı belirtilir. Aynı araştırma, 1830’ların sonundaki II. Mahmud onarımını ve tuğrayı birlikte açıklar. Yapım tarihiyle daha sonraki müdahalenin tarihi, çeşmenin geçmişinde iki ayrı bilgidir.
Fotoğrafta yazı satırları yüzeyin üst bölümünü kaplıyor; musluk daha aşağıda, suyun toplandığı tekne ise zeminle ilişki kuruyor. Yazıyı okuyamasanız da bu işlevleri ayırt edebilirsiniz. Kabartmaların etrafında ışığın oluşturduğu gölgeler taş işçiliğini görünür kılar. Fotoğrafın 2025 tarihi yapının yaşını değil, o günkü görünümünü belgeler.
Namazgâh ile çeşmenin eski birlikteliği
Namazgâh, açık havada ibadet için ayrılmış yerdir. Bakanlığın incelemesi, yol üzerindeki bu alanların yanındaki çeşmelerin yolculara ve hayvanlarına su sağladığını anlatır. Bu nedenle bir çeşmeyi yalnız musluk ve duvar olarak görmek, çevresindeki dinlenme ve yolculuk düzenini eksik bırakır.
Selami Çeşme’de cadde genişletilirken taş ve yalak karşı tarafa aktarılmış; namazgâhın mihrap taşı da cami çevresinde korunmuştur. Bugünkü çeşme ile Selamiçeşme Camii’ni aynı yapı veya aynı nokta sanmayın. Cadde üzerindeki cepheyi gördükten sonra cami yönüne geçmek, korunmuş parçaların neden birbirinden ayrı okunması gerektiğini anlamaya yardımcı olur.
Özgürlük Parkı’nda farklı bir tempo
Selamiçeşme Özgürlük Parkı, cadde gezisinden sonra ağaçlı yollar, oyun alanları ve açık havada oturma imkânı sunar. Mart 2018 görüntüsünde koşu yolu ile çimde dinlenen insanlar yan yana görülüyor. Mayıs 2023 fotoğrafı ise aynı parkı erken saatlerin ışığında gösteriyor; farklı tarihler tek bir ziyaret gününün fotoğrafları değil.
Spor için gelenlerle çocuklarıyla dolaşanlar parkı farklı biçimde kullanır. Bir yürüyüşü oyun molasıyla birleştirebilir, kitap ilgisi olan küçük çocuklarla İlk Kütüphanem’i değerlendirebilirsiniz. Kütüphane, saha ve etkinlik alanlarının kendi hizmet düzenleri bulunur. Ayrıntılı park rehberi bu seçenekleri bir araya getirir; Caddebostan’daki Göztepe 60. Yıl Parkı başka bir yerdir.
Ağaçların arasında sanatçı yüzleri
Özgürlük Parkı’nın fotoğraf arşivinde Abidin Dino, İlhan Selçuk ve Oktay Akbal heykelleri de yer alıyor. Ağustos 2010 karelerinde heykellerin oturma ve düşünme pozları, çevredeki banklar ve ağaçlı yollarla birlikte görülebiliyor. Geniş bir kaideyi uzaktan seyretmekten farklı olarak, bu figürlerin ölçeği yürüyüş sırasında yüzlerine yaklaşarak bakmaya davet ediyor.
Çocuklarla gezerken heykellerin ellerine, yüz ifadelerine ve oturuşlarına bakarak küçük bir gözlem oyunu kurabilirsiniz. Bir kişinin adını öğrenip onun bir resmini veya kitabını sonradan araştırmak da park ziyaretini uzatır. Galerideki çekim tarihleri eserlerin belirli bir dönemdeki görünümünü kaydeder; her fotoğraf güncel yerleşim planı yerine geçmez.
Bir parkın sahneye dönüştüğü akşamlar
Parkın kültür hayatındaki yeri, açık hava sahnesinin programlarında izlenebilir. Örneğin 2025 Sanat Günleri, 7 Temmuz’da Kardeş Türküler konseriyle açılmış; tiyatro, müzik ve gösterileri aynı yaz programında bir araya getirmişti. Bu, Selamiçeşme’nin yalnız gündüz yürüyüşü için kullanılan bir yer olmadığını gösteren geçmiş bir etkinlik kaydıdır.
Akşam ziyaretini bugünün Kadıköy kültür sanat takviminden seçin. Parka giriş ile biletli bir gösteriye katılmak farklı koşullara bağlı olabilir. Gündüz çeşmeyi ve caddeyi gezip akşamı sahneye ayırmak mümkündür; çocuklarla gelecekseniz oyun süresi, yaş önerisi ve dönüş yolculuğunu seçtiğiniz etkinlikle birlikte değerlendirin.
Pazar, çevre etkinliği ve gündelik buluşmalar
Özgürlük Parkı’nda 6–7 Haziran 2026’da yapılan Kadıköy Çevre Festivali, döngüsel ekonomi çevresinde dernekleri, kooperatifleri ve ziyaretçileri buluşturdu. Programda onarım ve yeniden kullanım düşüncesini çocuklara da açan doğal boya, ileri dönüşüm ve tohum topu gibi atölyeler vardı. Böyle etkinlikler parkın gündelik dinlenmenin yanında birlikte öğrenme alanı da olduğunu gösteriyor.
Alışverişi gezinin parçası yapmak isterseniz park içindeki organik pazar ile mahalle semt pazarını ayırın. Göztepe’nin pazar bilgileri, iki yerin günlerini karşılaştırmanıza yardımcı olur. Festival her gün süren bir faaliyet olmadığı gibi, pazar da her ziyarette kurulmaz. Gününü seçtiğinizde aynı geziye yürüyüş, üretici tezgâhları ve kısa bir mola ekleyebilirsiniz.
Çeşme ile park arasında demiryolu
Feneryolu ve Göztepe istasyonları, Selamiçeşme’ye farklı yönlerden yaklaşma imkânı verir. Çeşmeyi ilk durak seçen biriyle park girişinde buluşacak biri için aynı istasyon çıkışı uygun olmayabilir. Haritadaki ilk durağı belirleyip son yürüyüşü karşılaştırın; rayların iki tarafı arasındaki geçişi de rota hesabına katın.
Tarihî demiryolu yapıları ilginizi çekerse Feneryolu rehberindeki eski ve yeni istasyon fotoğraflarını, ardından Göztepe’nin raylar üzerindeki binasını inceleyebilirsiniz. Daha sakin bir devam için çeşmeden Çiftehavuzlar yönüne yürümek caddeyle kıyı arasındaki konut sokaklarını açar. Oyuncak Müzesi’ni eklemek ise ayrıca zaman ayıracağınız bir iç mekân ziyareti olur.
İLK ZİYARET
Selamiçeşme Çevresinde Gezilecek Yerler
Tarihî Selami Çeşme
Semte adını veren çeşmenin kitabesini ve caddeyle ilişkisini görmek.
Yeri keşfet ↗
Selamiçeşme Camii çevresi
Çeşmeden ayrı konumdaki cami ve eski namazgâh çevresini tanımak.
Yeri keşfet ↗| Yer | Neden uğramalı? | Ziyaret planı |
|---|---|---|
1 Tarihî Selami ÇeşmeBağdat Caddesi, Selamiçeşme | Semte adını veren çeşmenin kitabesini ve caddeyle ilişkisini görmek. | Kaldırımdan inceleme |
2 Selamiçeşme Özgürlük ParkıGöztepe, Selamiçeşme Özgürlük Parkı, Kadıköy | Semt gezisine açık hava ve dinlenme eklemek. | Park gezisi |
3 Selamiçeşme Camii çevresiYakın çevrede · Fenerlireis Sokak No 3, Fenerbahçe, Kadıköy | Çeşmeden ayrı konumdaki cami ve eski namazgâh çevresini tanımak. | Dış cephe; ibadet düzenine göre |
4 İstanbul Oyuncak MüzesiYakın çevrede · Göztepe Mahallesi, Ömerpaşa Caddesi, Dr. Zeki Zeren Sokak No: 17, Kadıköy | Oyuncaklar üzerinden kültür ve gündelik hayatı tanımak. | Kurumun ziyaret koşullarıyla |
Geziyi nasıl birleştirebilirsiniz?
Özgürlük Parkı ile başlayın veya tarih ilgisi için çeşme çevresini ilk durak seçin. İkisini birleştirecekseniz cadde geçişlerini ve park girişini haritadan belirleyin. Müze ziyareti eklemek, ayrıca zaman ayrılacak bir iç mekân programıdır.
Selamiçeşme için Ulaşım Bilgileri
- Marmaray
- Feneryolu Marmaray istasyonu mahalle için doğrudan raylı bağlantıdır. Çıkıştan sonra gideceğiniz sokağın demiryolunun hangi tarafında olduğunu kontrol edin.
- Metro
- M4’ten Ayrılık Çeşmesi’nde Marmaray’a geçebilirsiniz. M4 Göztepe istasyonunu Feneryolu Marmaray durağıyla aynı konum sanmayın.
- Vapur ve kıyı bağlantısı
- Kadıköy iskelesinden otobüs veya Marmaray bağlantısıyla Feneryolu’na devam edebilirsiniz. Kıyıdan başlayacaksanız Fenerbahçe yönünden mahalleye kalan yürüyüşü planlayın.
- Metrobüs
- Söğütlüçeşme’de Marmaray’a geçerek kıyı mahallelerine devam edebilirsiniz. M4 kullanacaksanız Uzunçayır–Ünalan bağlantısını değerlendirin; son yürüyüşü hedef adresinizle karşılaştırın.
- Otobüs ve minibüs
- Bağdat Caddesi ile minibüs yolu farklı koridorlardır. Hedefinizin hangi koridora yakın olduğuna göre hat ve iniş noktası seçin; kategori aramasında tam adresi kullanın.
- Havalimanı, taksi ve özel araç
- Sabiha Gökçen’den M4 ile gelip seçtiğiniz durakta son bağlantıyı kurabilirsiniz. İstanbul Havalimanı’ndan servis seçerken güncel Havaist varış noktasını kontrol edin. Araçla gelişte mahalle merkezi yerine ziyaret edeceğiniz yapının adresini girin; kıyı yürüyüşünün dönüşünü de planlayın.
Visiting Selamiçeşme? A short guide in English
Selamiçeşme is a quarter around a historic fountain on Bağdat Avenue and Özgürlük Park farther inland. Start with the fountain’s marble façade and inscription, then choose a park walk, a playground stop or an evening performance. The fountain and Selamiçeşme Mosque are separate places, and the park is another destination beyond the railway. Compare Feneryolu and Göztepe Marmaray stations using your first stop. The numbered map distinguishes these locations. The park’s theatre and library have their own visiting arrangements; check the current programme before making a special trip. For a longer day, continue towards Çiftehavuzlar or add Istanbul Toy Museum as a separate indoor visit.
